Werken in het praktijkonderwijs is allesbehalve standaard. Je werkt niet alleen met lesboeken, maar met jongeren die gebaat zijn bij structuur, duidelijkheid én persoonlijke aandacht. Het is een vorm van onderwijs die draait om doen, begeleiden en motiveren. Overweeg jij een overstap naar deze betekenisvolle sector? In deze blog lees je wat je kunt verwachten als je start in het praktijkonderwijs.
Wat is praktijkonderwijs precies?
Praktijkonderwijs, is bedoeld voor leerlingen die moeite hebben met leren in het reguliere voortgezet onderwijs. Vaak hebben zij een leerachterstand, een ondersteuningsbehoefte of een lager IQ, en zijn zij gebaat bij veel praktische instructie. Het doel? Deze jongeren voorbereiden op een zo zelfstandig mogelijk leven: met werk, wonen en deelname aan de maatschappij.
De leerlingen zijn meestal tussen de 12 en 18 jaar. Er is veel aandacht voor vaardigheden als sociale omgang, hygiëne, solliciteren, koken, administratie en werken met gereedschap. Ook oefenen leerlingen met stages en werkervaringstrajecten buiten de school.
Dit kun je verwachten als je aan de slag gaat
- Een klein team, korte lijnen
In het praktijkonderwijs werk je vaak in een hecht team met korte communicatielijnen. Je overlegt regelmatig met collega’s over leerlingen, aanpakken en lesinhoud. Omdat klassen kleiner zijn, is er veel ruimte voor samenwerking en onderlinge afstemming. - Afwisseling tussen theorie en praktijk
De dagen zijn nooit hetzelfde. Je geeft les in taal of rekenen, maar staat de volgende les in een keuken of praktijklokaal. Je begeleidt leerlingen bij hun stage of oefent sollicitatiegesprekken met ze. Die variatie maakt het werk dynamisch, maar vraagt ook flexibiliteit. - Geduld en structuur zijn key
Leerlingen in het praktijkonderwijs hebben vaak te maken met leerproblemen, gedragsproblemen of een combinatie van beide. Dat vraagt om een duidelijke structuur en veel herhaling. Maar vooral om een open houding, geduld en humor.
Welke vaardigheden zijn belangrijk?
Om succesvol te starten in het praktijkonderwijs heb je geen superkrachten nodig, maar wel een aantal specifieke kwaliteiten:
- Affiniteit met jongeren die extra begeleiding nodig hebben
Je moet het leuk vinden om met deze doelgroep te werken, ook als het soms wat stroever loopt.
- Creativiteit in je lesaanpak
Omdat theorie minder aanspreekt, moet je het vaak vertalen naar de praktijk. Hoe maak je rekenen relevant? Wat is een leuke manier om aan sociale vaardigheden te werken? - Duidelijkheid en betrouwbaarheid
Leerlingen hebben behoefte aan voorspelbaarheid. Zeg wat je doet en doe wat je zegt. Ze prikken moeiteloos door inconsistent gedrag heen. - Samenwerkingsgericht
Je werkt intensief samen met ouders, stagebegeleiders, jeugdzorg en andere ondersteunende instanties.
Wat is er zo bijzonder aan praktijkonderwijs?
Praktijkonderwijs is niet voor iedereen. Maar als het bij je past, geeft het veel voldoening. Je bouwt een echte band op met leerlingen, ziet hen groeien en helpt hen aan concrete vaardigheden voor de toekomst. Succes zit hier niet in hoge cijfers, maar in kleine stappen: een leerling die zelf een lunch kan klaarmaken, zelfstandig naar een stage reist of voor het eerst zelfvertrouwen toont.
Het werk is rauw, direct en soms confronterend – maar ook eerlijk, warm en oprecht.
Hoe kun je starten in het praktijkonderwijs?
Heb je een onderwijsbevoegdheid (bijvoorbeeld een tweedegraads bevoegdheid of PABO)? Dan kun je vaak direct aan de slag. Ervaring in de zorg of begeleiding van jongeren is daarnaast een pré. Ook voor zij-instromers zijn er soms mogelijkheden, zeker als je aantoonbare ervaring hebt met de doelgroep.
Bij detacheringsbureau Pears vind je regelmatig vacatures in het praktijkonderwijs. Denk aan functies zoals:
- docent praktijkonderwijs met specialisatie in zorg en welzijn
- instructeur praktijklessen (zoals koken, techniek of houtbewerking)
- gedragsondersteuner of mentor binnen een pro-klas
Ben je benieuwd of er iets voor jou bij zit? Bekijk de vacatures in het onderwijs via Pears en ontdek de mogelijkheden.
Werken via detachering: wat levert dat op?
Via detachering heb je de kans om te ontdekken of praktijkonderwijs bij jou past, zonder dat je direct vastzit aan één werkgever. Pears begeleidt je in deze stap, kijkt mee naar jouw ontwikkelwensen en zorgt voor passende opdrachten. Je krijgt:
- begeleiding en ontwikkelmogelijkheden
- opdrachten die aansluiten bij jouw voorkeur
- de zekerheid van een vast inkomen, ook tussen opdrachten door
Zo bouw je niet alleen aan ervaring, maar ook aan zelfvertrouwen en impact.
Tot slot: wat breng jij mee?
Of je nu een ervaren docent bent of je eerste stappen zet in het praktijkonderwijs: jouw betrokkenheid maakt het verschil. De leerlingen waar je mee werkt hebben iemand nodig die niet oordeelt, maar begrijpt. Iemand die grenzen stelt én mogelijkheden ziet. Die ze leert, maar ook vertrouwen geeft.
